Vanaf 1 april: Tot 360 vrijwillige overuren mogelijk

De Belgische federale regering heeft begin december 2025 een voorontwerp van wet goedgekeurd dat de regeling rond vrijwillige overuren grondig hervormt. Vanaf 1 april kan een werknemer tot 360 vrijwillige overuren per jaar presteren.

Waarom wordt de regeling hervormd?

Het systeem van vrijwillige overuren werd aangepast in het licht van het actuele tekort aan personeel waar veel sectoren mee te kampen hebben. 

Is deze maatregel al officieel?

Neen. De ministerraad keurde op voorstel van federaal minister van Werk David Clarinval een voorontwerp van wet goed dat de bestaande regeling van de vrijwillige overuren structureel uitbreidt en wijzigingen aanbrengt in het Sociaal Strafwetboek. De maatregel dient nog in wetgeving gegoten te worden. Tijdens dit wetgevingsproces kan deze maatregel dus nog wijzigen.

Wat zijn vrijwillige overuren?

Vrijwillige overuren kunnen gepresteerd worden wanneer de werknemer zich hier schriftelijk mee akkoord verklaart. Het voordeel van dit type overuren is:

• er moet geen inhaalrust worden toegekend
• administratieve verplichtingen vallen weg:
  • er moet geen reden worden opgegeven voor de overuren
  • er is geen verplichting om de werknemersvertegenwoordiging en sociale inspectie te verwittigen
  • het is niet nodig om het uurrooster aan te passen.

Hoeveel vrijwillige overuren kunnen er worden gepresteerd?

Momenteel kunnen 220 vrijwillige overuren gepresteerd worden, waarvan:

• 120 bruto = netto overuren zonder overloon: voor deze uren wordt het gewone, normale uurloon uitbetaald, maar deze uren zijn volledig vrijgesteld van RSZ en bedrijfsvoorheffing (= wat de werkgever betaalt, wordt exact zo op de bankrekening van de werknemer gestort)

  • Let wel: Omdat er op deze 120 uren geen RSZ wordt betaald, tellen deze uren niet mee voor de opbouw van de sociale rechten van de werknemer. Dit betekent: ze tellen niet mee voor de berekening van het pensioen of een eventuele werkloosheidsuitkering, en tellen evenmin mee voor het vakantiegeld of de vakantiedagen van volgend jaar.

• 100 overuren met een overwerktoeslag én fiscaal gunstregime: bovenop het normale loon wordt een toeslag van meestal 50% (op weekdagen) of 100% (op zon- en feestdagen) uitbetaald, maar er wordt wel RSZ aangerekend, alsook bedrijfsvoorheffing. Op die bedrijfsvoorheffing geldt er wel een enorme korting (57,75% van het brutobedrag = het fiscaal gunstregime). 
  • Door de combinatie van de toeslag (de werknemer krijgt 150%) en de belastingkorting, is het nettobedrag van dit overuur voor de werknemer vaak hoger dan het oorspronkelijke bruto-uurloon van een gewoon werkuur
  • Doordat er op deze 100 uren wel RSZ wordt betaald, tellen deze uren wel mee voor de opbouw van de sociale rechten van de werknemer (zoals pensioen, vakantiegeld, enz.)

Vanaf 1 april 2026 wordt het systeem van de vrijwillige overuren (volgens het goedgekeurde voorontwerp) permanent verhoogd tot 360 vrijwillige overuren, waarvan: 

• 240 bruto = netto overuren zonder overloon
• 120 overuren met een overwerktoeslag én fiscaal gunstregime

Voor de horeca wordt dit zelfs verhoogd tot 450 vrijwillige overuren.

Wie kan vrijwillige overuren presteren?

De vrijwillige overuren zijn voorbehouden voor:

- voltijdse werknemers
- deeltijdse werknemers

Vanaf 1 april 2026 kunnen deeltijdse werknemers enkel vrijwillige overuren doen als ze al minstens drie jaar deeltijds werken bij hun werkgever en op voorwaarde dat er een tijdelijke toename van werk is. 

Wat met overuren in de bouw?

Voor de bouwsector (PC 124) is er naast het systeem van vrijwillige overuren nog een eigen, extra gunstig systeem dat al jaren bestaat. Elektriciens of HVAC-installateurs die vallen onder PC 149.01 kunnen gebruik maken van het nieuwe systeem (360 uren), maar hebben geen toegang tot de specifieke bouw-overuren (KB 213). Enkel wie valt onder PC 124 heeft recht op de extra 180 bouw-uren (KB 213).

Hier is hoe het zit voor een bouwvakker vanaf 1 april 2026:

1. Het nieuwe systeem (de 360 uren)

Net als in andere sectoren kan de bouwvakker gebruikmaken van de nieuwe regeling vanaf 1 april 2026:

• 240 uren "bruto = netto": geen RSZ, geen belasting, geen overloon
• 120 uren "gunstregime": wel overloon (meestal 50% extra), maar met vermindering van bedrijfsvoorheffing van 57,75%

2. De specifieke bouwregel (KB 213)

De bouwsector heeft een uniek stelsel (KB 213) voor 'drukke periodes' of 'werken bij goed weer'. Dit stelsel blijft naast de vrijwillige overuren bestaan:

• 180 uren per jaar die mogen gepresteerd worden met 20% overwerktoeslag:
  • groot fiscaal voordeel: voor deze 180 uren wordt er RSZ bijgedragen en geldt er hogere vermindering van bedrijfsvoorheffing van 66,81% (in plaats van 57,75%).
  • de bouwvakker heeft de keuze tussen deze uren laten uitbetalen (aan 120%) óf ze opnemen als inhaalrust (recup).

Beide systemen mogen worden gecumuleerd. Zo mogen eerst de 240 netto-uren worden opgebruikt en daarna nog de 180 bouwuren.